ZANIM POWSTAŁA LIGA – Paweł Gaszyński

„Niemile uderzało widzów humorystyczne zachowanie się trenera Cracovii. Po pierwszym goalu, wylatuje ten pan na boisko i na głos krzyczy do kapitana swojej drużyny: „verteidigen” [bronić – przyp. PG] (!), a co przecież wobec wczorajszej świetnej gry Cracovii było zbyteczne. Tak samo ciągłe jego okrzyki i wykrzykniki śmieszne pod adresem swoich graczy niemile raziły i denerwowały widzów, a nie mniej zapewne i graczy.” |”Gazeta Poranna”, nr 5988 z 24.08.1921, s. 6 [w:] Paweł Gaszyński, Zanim powstała liga… t. III: sezon 1921, cz.1, s. 33.

Ten almanach nie ma na tę chwilę sobie równych. Opracowany ze spektakularną (to słowo pasuje tu najlepiej) dokładnością jest publikacją bez precedensu. Chylę czoła przed autorem, bo tytaniczna praca, której się podjął i którą wykonał tak bardzo rzetelnie godna jest najwyższego szacunku. A poza tym jest ona po prostu bardzo potrzebna.

W czterech opasłych częściach opisał Paweł Gaszyński wszystkie piłkarskie mecze rozegrane w 1921 roku w naszym kraju, a zatem w okresie jeszcze przed powstaniem ligi. Nie mamy tu do czynienia wyłącznie z suchymi wynikami najważniejszych rozgrywek wyłaniających mistrza Polski, w książce tej znalazły się bowiem informacje o każdym meczu mistrzowskim, pucharowym, międzymiastowym czy towarzyskim (a i reprezentacji Polski również), po którym pozostał do naszych czasów jakikolwiek ślad.

Kwerenda prasowa, która objęła nie tylko popularne na początku lat 20. gazety sportowe, ale także lokalną prasę (bynajmniej nie chodzi tu wyłącznie o znane dzienniki), monografie klubowe i inny zachowane źródła to dowód na to, że całość została opracowana z najwyższą starannością. Więcej nawet! Gaszyński nie zadowolił się podaniem wyniku meczu, składów drużyn i opisu samego spotkania – on dodatkowo konfrontuje ze sobą relacje pochodzące z różnych źródeł w taki sposób, aby pozostawić jak najmniej pytań i rozwikłać możliwie każdą tajemnicę.

Jeśli więc zdaniem „Przeglądu Sportowego” gola dla Łódzkiego Klubu Sportowego w jakimś meczu zdobył Wawrzyniec Cyl, a według popularnego „Ikaca” tym strzelcem był na przykład Zygmunt Lange, Gaszyński wspomina o obu, oczywiście podając przy okazji źródła takiej informacji, bo każdy mecz to osobna bibliografia – kolejny dowód na to, że autor nie poszedł na łatwiznę i postanowił odpowiedzieć na jak najwięcej pytań.

Myli się również ten, kto uważa, że na ten opisujący rozgrywki z 1921 roku czteroczęściowy tom  składają się wyłącznie wyniki i nazwiska piłkarzy. Ogromną wartość publikacji stanowią bowiem także wspomniane wcześniej opisy meczów, dzięki którym mamy jedyną w swoim rodzaju okazję przeniesienia się w czasie i odwiedzenia stadionów Cracovii, Warty Poznań, ŁKS-u, Wisły Kraków, a i setek mniej znanych klubów, które na początku lat 20. istniały i rozgrywały mecze, nawet jeśli nie były to spotkania o najwyższą stawkę.

Całość wzbogacają zdjęcia, skany afiszów, karykatury, tabele i rozmaite teksty z epoki o charakterze quasi-publicystycznym, przedstawiające chociażby zasady i system rozgrywek, a także wiele ciekawostek dotyczących tamtych zapomnianych meczów, piłkarzy, trenerów i działaczy oraz odsłaniających kulisy futbolowych zmagań nad Wisłą. W zasadzie jedyne czego mi zabrakło w tej książce to załączonego na końcu indeksu, który ułatwiłby odszukanie spotkań ulubionej drużyny, nie jest to jednak zarzut poważny, raczej drobnostka, rozumiem zresztą, że dołączenie takiego wykazu wymagałoby dodatkowych środków i miejsca, a przecież to i tak aż cztery opasłe księgi.

Zainteresowanych tematem warto poinformować, że nie jest to pierwsza taka praca Gaszyńskiego, bo autor wydał już roczniki poświęcone okresowi 1919-1920, a ponoć przygotowuje kolejne. I muszę przyznać, że czekam na owoc tych prac z niecierpliwością, bo publikacja krakowskiego autora, arcydzieło w swoim gatunku, wypełnia ogromną lukę w historii polskiego sportu. Nie wyobrażam sobie, aby książek tych mogło zabraknąć na regale miłośnika sportu, a przede wszystkim futbolu w II RP.

Remek Piotrowski

* * *

Reklamy

Dodaj komentarz

Filed under ARTYKUŁY, RECENZJE

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s